در کنار مسجد کوفه قبر حضرت مسلم سفیر امام حسین ؛ هانی بن عروه و مختار قرار دارد . حرم هانی که در حال بازسازی است و بسته است. دفعه فبل به نظر ام قبر مختار ضریح نداشت اما الان داری ضریح کوچکی است که به نظر سریال محتار نقش مهمی در شناخت مختار داشته است و اکنون زائر قابل توجهی دارد که می داند مختار کیست.   نکته ای که برای ام مهم است این است که دشمنان با اینکه این افراد را شهید کرده اند اما همگی را در مکان های خوبی دفن کرده اند مثل هم این سه بزگوار که در کنار مسجد کوفه دفن شده اند و هرقدر هم آن حاکمان بد بوده اند اما به خود جرات نداده اند که مثلا بگویند این ها خارجی بوده اند و باید در جای غیر از مکان های مقدس و حتی قبرستان غیر مسلمین دفن شوند. هرچند بقول مرحوم دکتر شهیدی تاریخ اسلام مخصوصا قرن یکم و دوم خیلی شفاف نیست. 

روزنامه خراسان وی‍‍ژه نامه ای دارد به نام جیم که هرهفته پنج شنبه ها چاپ و منتشر می شود که حال و هوایی جوانان امروزی را دارد اما این هفته به معرفی وبلاگ از هر درس سخنی اینجانب پرداخته بود .  با تشکر از این ویژه نامه  متن چاپ شده در آنجا این گونه بود:

از هر دری سخنی

«سید احمد محدث» در فروردین85 وبلاگ «از هر دری سخنی» را راه اندازی کرده و تاکنون به‌طور پیوسته آن را به روزرسانی کرده است. مدیر وبلاگ «از هر دری سخنی» حقیقتا از هر دری سخنی بیان کرده است. این خواننده جیم هیچ تقسیم‌بندی شکلی و موضوعی خاصی به پست‌هایش نداده است و از معرفی کتاب گرفته تا سفرنامه و یادداشت‌های تحلیل اجتماعی‌اش را در وبلاگ قرار داده است و از وبلاگ‌نویسان باتجربه به حساب می‌آید. وی که دکترای رشته اقتصاد کشاورزی از کشور مالزی است، 2 وبلاگ تخصصی دیگر را نیز مدیریت می‌کند و گاهی دانسته‌های علمی خود را نیز در وبلاگ «از هر دری سخنی» می‌گذارد.

بعد از ظهر با خستگی فراون به مسجد کوفه می رویم . مسجد کوفه یکی از چهار مسجد مهم در اسلام است یعنی مسحد الحرام ؛ مسحد الاقصی ؛ مسجد النبی  و مسجد کوفه . اکنون مسجد کوفه معماری کاملا هندی دارد که هندی های ساخت و بازسازی آنرا بعهده  داشته اند و گفته می شود هزینه آنرا هم پادشاه بروئنی داده است اما سندی در این باره وجود ندارد . بهرجهت معماری آن بسیار زیبا است که هر بینده ای را به تحسین وا می دارد . در مسجد کوفه نیز مقاماتی وجود دارد که در هریک از مقامات 2 یا چهار رکعت نماز بخوانی  و بعد دعای مخصوص آنرا. یعنی حدود32 رکعت نماز که زائر نمیداند چگونه در وقت کم چگونه این اعمال را انجام دهد و به نظر من این جور اعمال هیچ گونه باعث معرفت زائر نمی شود فقط تکرار می کند بدون اینکه بداند چه می گویید .مشکل روحانی های هم همین است که فکر می کنند  زائر باید این اعمال را بدون کم وکاست انجام دهد وفقط کمیت برای شان مهم است نه کیفیت .به نظر من اگر زائر فقط دو رکعت نماز با معرفت بخواند و آنچه را دوست دارد به فارسی دعا کنند بهتر است از این که 32 رکعت نمار و کلی دعا بخواند بدون اینکه بداند چه می گویید. بعدا اعتراض ام را به روحانی کاروان می گوییم اما او هم گرفتار همین است که این اعمال وارد شده است و....

کتاب "سیبرا خانم" به قلم آقای "رزق الله رضا زاده خسرویه" در آخرین روزهای سال نود توسط نشر هاتف روانه بازار کتاب شد.

"سبیرا" رمان بلندی است که زندگی زنی از جامعه روستایی شمال استان خراسان  در دهه های قبل را روایت می کند . نویسنده سعی کرده است آداب ؛ رفتار و فرهنگ این جامعه را در قالب رمانی زبیا به رشته تحریر درآورد . آقای رضا زاده  در این کتاب با توصیفات بسیار جالب توانسته است در نشان دادن جامعه روستایی آن خطه بسیار خوب عمل نمایید  ومهمترین موفقیت قلم ایشان نیز در بیان جزییات فرهنگ مردم و توصیفات آن است که به نظر من در نوع خود کم نظیر است .هرچند به نظر می رسد از رمان کلیدر محمود دولت آبادی تا حدودی پیروی کرده است.

کتاب از 11 بخش تشکیل شده است . سه بخش اول به زندگی زنی به نام سیبرا در قالب داستان  بسیار زیبا و خواندیی می پردازد  بحشهای بعدی  داستان  از زندگی سیبرا فاصله می گیرد و رمان از زبان شخصی دیگر  بیان می شود که خواننده فکر می کنند بیان خاطرات نویسنده است مخصوصا این که نویسنده اهل همین روستای خسرویه است. هرچند این قسمتها در بیان داستان و معرفی فرهنگ روستایی چبزی کم ندارد اما در صورتی که نویسنده این قسمتها را هم با داستان شخصیت اصلی داستان "سبیرا" گره می زد بر جذابیت داستان افزوده می شد .

همچنین علی رغم اینکه  نویسنده بیان نموده است که موضوع داستان مربوط به قبل از انقلاب است اما مشخص نیست کدام دوره را شامل می شود و سیر داستان از نظر زمانی دچار مشکل است  بطور مثال زنان روستایی سالهای دور را با زنان شهری امروز مورد مقایسه قرار داده است که قیاس مع الفارق است و لذا نمی توان به عنوان یک منبع تاریخی از آن استقاده نمود .

در قسمت هایی هم نویسنده به تبعیت از مولوی گریزی  در لابلای داستان به مسایل اخلاقی و تا حدودی فلسفی پرداخته است که از دیگر نقاط قوت این داستان بلند است.

این داستان تاریخی و حتی تا اندازه ای فلسفی را به تمام علاقمند داستانهای ایرانی و تاریخی و همچنین علاقمندان به فرهنگ روستایی و جامعه شناسی روستایی توصیه می نمایم.

پ.ن. آدرس انتشارات هاتف در تهران: خیابان انقلاب بین فروردین و اردیبهشت – خ لبافی نژاد پلاک 191

مشهد خ آزادی بازارچه سراب –پاساژ امیر نشر هاتف.

فردا صبح قرار است به مسجد سهله برویم . همان طورکه از داخل شهر نجف  و از کنار قبرستان وادی السلام عبور می کنیم . به بافت شهر دقیق می شوم تقریبا هیچ تغییری در بافت شهر ایجاد نشده است ؛ هیج ساخت و سازی نیست ؛ هیج خانه ای ساخته نمیشود و هیج عمران وابادی در شهر دیده نمیشود .برای ام واقعا عجیب است که چرا این مردم اینقدر به زندگی بی تفاوت هستند . اگر دولت عراق بودجه برای کارهای عمرانی ندارد. اما مردم اینجا کاسبی خوبی دارند والان بعد از ده سال از سقوط صدام هنوز در خانه های گلی زندگی می کنند و تلاشی هم برای ساختن زندگی بهتر  نمی کنند. یاد حرف پدر بزرگم می افتم که می گفت" حضرت نوح نبی منزلی در نجف داشت که بازسازی کرد بعد از 950 سال که از بازسازی خانه گذشت وقت رفتن از دنیا شد گفت اگر می دانستم عمر اینقدر کوتاه است اصلا به خانه ام دست نمی زدم" شاید این مردم هم این گفته نوح نبی را سرلوحه زندگی خود قرار داده اند.

به مسجد سهله می رسیم. مسجدی که گفته می شود خانه امام زمان(عج) بعد از ظهور خواهد بود. در مسجد سهله مقاماتی وجود دارد که باید در مقابل هریک دو رکعت نماز بخوانی و دعای بکنی ومن هنوز نفهمیدم سر این مقام ها را .

کنار مسجد کوچکی قرار داشت به نام مسجد زید . اما اکنون این مسجد را خراب کرده اند و مسجد بسیار بزرگتری در آنجا در حال ساختن هستند .  به مسجد حنانه می رویم . در تاریخ آمده است که وقتی بدن امام علی(ع) را از کوفه به نجف می بردند در این مسجد ستونی بود که خم شد و بدین جهت آنرا حنانه (بسیارنالان  و نوحه کننده )  نامیدند همچنین در این مسجد معروف است که سر امام حسین(ع)در آنجا قرار داشته است .  به سمت مزار کمیل می رویم در آنجا زیارت مختصری می کنیم و به سمت هتل می رویم.

هتلی که برای ما در نظر گرفتن هتل البدران نزدیک بحر نجف است و با هتل التیسیر که ما در آنجا بودیم حدود 2 کیلومتری فاصله دارد. از ماشین خبری نیست ساکها را باید با گاری حمل شود و افراد پیاده به سمت هتل بروند . شاید برای افراد جوان راهی نباشد اما برای افراد مسن و بیمار - که اکثر افراد کاروان را تشکیل میدهد- کاری بسیار سختی است . زائرین با سختی خود را به هتل می ساند و همه از دست مدیر کاروان و شرکت شمسا عصبانی هستند. یکی چنان سرو صدا راه انداخته که مدیر عراقی هتل اور ا به آرامش دعوت می کند ؛ یکی به فرزند اش می گوید مادر ازت راضی نیستم اگر از دست این ها شکایت نکنی ؛ چند نفری هم که مرا با کسی دیگر اشتباه گرفته اند با من دعوا می کنند که من خنده ام می گیرد از این اشتباه. آنقدر همه خسته شده اند که همه می روند برای استراحت و قید  رفتن به مسجد کوفه را می زنند.

مدتی  نوشتن سفرنامه من به عراق  تاخیر افتاد انشالله این مطلب را از امروز دوباره انشا خواهم نمود:

 صبح همه به زیارت  مرقد مطهر امام علی (ع)می روند. حرم مطهر امام هنوز تغییرات زیادی پیدا نکرده است فقط یک فضای کوچکی به آن اضافه شده است. هنوز در حرم هیچ گونه برنامه فرهنگی  وحتی نماز جماعت وحود ندارد .نماز جماعتی که برگزار می شود به صورت خود جوش توسط کاروانهای ایرانی است. که معمولا خود عراقی هم در این نماز های جماعت شرکت نمی کنند . حتی در شب جمعه هم دعای کمیل خوانده نمی شود فقط یک نواری از دعای کمیل می گذارند. علت هم براساس پرسش و جو من اختلاف علما و گروههای سیاسی عراق برای تولیت آستان مقدس امام اول شیعیان است. صدری ها بعد از آن قیام خونین برای تصرف حرم توافق کرده اند  که اگر حرم دست ما نیست دست سایر گروههای سیاسی مانند بدریها و جناح حکیم و حتی آیه الله سیستانی هم نباشد. یادم  است مکه که بودیم از یکی از علمای عراقی سئوال نمودم چرا علما نجف و خصوصا آیه الله سیستانی با گروه صدریهای مخالفت نمی کنند پاسخ دادند " ما از خون و خون ریزی بسیار بیم داریم و در اسلام جان  و آبروی مومن از کعبه هم بالاتر است "

حرم بسیار شلوغ است که عمدا بخاطر ایام عید سعید غدیر است اکثر زائرین غیر ایرانی و البته خود عراقی هستند. مشخص است اگر امنیت در عراق ایجاد شود شیعیان زیادی به این کشور مسافرت خواهند کرد و می توانند یکی از منابع درآمدی کشور عراق هم باشد.

درحرم بر سر مزار علمای مدفون در حرم امام علی  از جمله  آقای خویی  و فرزند امام آقا سید مصطفی می روم برای من جالب است رژیم بعث عراق چگونه این علما را دربهترین نقاط حرم دفن کرده است.

به هتل برمی گردیم .نهار که صرف می شود گفته می شود باید هتل را دوباره باید عوض کنیم .

تصمیم گرفته بودم در ایام عاشورا تا اربعین  در وبلاگم فقط در مورد امام  حسین(ع) و عاشورا بنویسم و قصد ام هم همین بود که در این ایام سهم کوچکی در شناخت عاشورا  واربعین داشته باشم. بعد که شروع کردم متوجه شدم که مسابقات وبلاگ نویسی تحت عنوان سوگوارهای عاشورای وجود دارد .مهنم بخاطر اینکه مطالب خواننده بیشتری داشته باشد  در سه مسابقه زیر شرکت نمودم:

1-     مسابقه وبلاگ نویسی  بوی سیب : این مسابقه از سوی رادیو معارف برگزار گردید و امکاناتی  زیادی برای  برگزاری آن  بکار گرفته شد برگزاری کارگاه آموزشی ؛ تبلیغات زیاد و اختتامیه مفصل از نتایج این مسابقه بود. که البته من در هیچیک از برنامه شرکت نداشتم

2-     مسابقه  سوگواره وبلاگ نویسان عاشورایی: این مسابقه توسط فرهنگ سرای ولاء شهرداری تهران برگزار گردید و مهمترین خصوصیت آن بروز نبودن سایت آن در مدت برگزاری بود

3-     مسابقه  نمایش های عاشورایی که توسط شهرداری گرگان برگزار شد.من در این مسابقه بعنوان مسن ترین وبلاگ نویس شرکت کننده برنده 20 هزار تومان شدم که به حسابم واریز شد.

 آنچه  نتایج این مسابقات  نشان داد این بود که متاسفانه همانطور که عزادری های ما به سمت احساسات رفته است تا درس گرفتن از عاشورا و امام حسین(ع)  , وبلاگ نویسی ما هم به این سمت پیش رفته است و بدتر اینکه داوران این مسابقات نیز به همین سمت رفته اند . – نگاهی به مطالب  نفرات برتر این مسابقات نگاه کنید-به نظر من مهمترین آسیب  مراسم عاشورای امام حسین(ع)  هم همین است که گرفتار همین احساسات شده ایم و مراسم عاشورا هر سال بهتر از پارسال برگزار می کنیم و به عاشورا فقط به عنوان یک مراسم(celebration ) نگاه می کنیم مانند عید نوروز.  عاشورا که می شود همه به شهرها و روستا خودشان می روند تا مراسمی را برگزار نمایند و....  دریغ از یک عبرت یا یک درس از عاشورا ؟ بدون اینکه حتی از امام حسین(ع) بدانیم. فقط و فقط مراسم و............

چند روز پیش مردم ایران دوازدهمین یارانه نقدی را دریافت نمودند در مورد اثرات این یارانه پرداختی در زندگی مردم نظرات گوناگون ومتفاوتی ارائه شده است.اما من در این مقوله بخاطر حوزه کاری – که انجام می دهم  به اثرات کوتاه مدت یارنه پرداختی در روستا ها می پردازم . روش تحقیق از نوع مشاهده و مصاحبه در بعضی از روستاهای استان خراسان رضوی است.

1-    اولین اثرات این یارانه ها نقدی  در این مدت در روستا  افزایش رضایت اجتماعی در بین مردم روستاها است . زیرا اولا برای اولین بار از زمان کشف نفت  این اتفاق افتاده است که مردم از پول نفت بصورت مستقیم متنفع می شوند. ثانیا احتمالا برای اولین بار است که مردم شهر و روستا از امری بصورت یکسان استفاده می نمایند. ثالثا مردم روستا از مردم شهرها مصرف کمتری خصوصا  از حاملهای انرژی  دارند ودارای  بعد خانواربالاتری نیزهستند   ولذا از این یارانه نقدی سود بیشتری نسبت به مردم شهرها می برند. این عوامل باعث شده است که سطح رضایت اجتماعی در بین روستایئان افزایش پیدا نمایید.

2-     در سالهای اخیر خشکسالی های هر ساله باعث شده است که روستائیان  فشار اقتصادی زیادی را تحمل نمایید و همین امر باعث مهاجرت روستایان به شهر ها شده بود اما  پرداخت یارانه نقدی باعث شده است از این فشار کاسته شود ولذا این امر در کنار سایر عوامل باعث کند شدن مهاجرت روستایئان در سال اخیر شده است.

3-    در روستا ها افراد بدون درآمد ی وجود دارند که تنها مستمری آنها از کمیته امام خمینی است  که مبلغ کمی را دریافت می کردند و سایر نهادها خیریه  برخلاف شهرها معمولا در روستاها وجود ندارند. ولذا  پرداخت یارانه نقدی باعث ایجاد درامد مستمر و عزت نفس برای آنها شده است.

4-    بعضی از فعالیتهای کشاورزی مانند گاوداری های شیری و گوشتی با قیمتهای فعلی توجیه اقتصادی مخصوصا در واحدهای روستایی ندارد ودر بعضی از روستاها این واحدها تعطیل و یا رو به تعطیلی هستند که باعث کاهش تولید؛ کاهش اشتغال مولد و درآمد پایدار و هدررفتن سرمایه گذاری ها انجام شده خواهد شد.

5-    پرداخت یارانه نقدی باعث شده است انگیزه کار در بین روستا نشین کم شود و بعضی از روستائیان  بیکاری اختیاری را انتخاب نموده اند و روستا که یک بنگاه اقتصادی و تولیدی محسوب می شود در کمبود نیروی کار قرار گرفته است .  بطوری که امسال بعضی از کشاورزان به علت کمبود نیروی کار حداقل نتوانستند محصول را در موقع مقرر برداشت نمایند و دچار ضررهای اقتصادی گردند. این اتفاق از نظر افتصاد نیروی کار امری قابل پیش بینی بود. زیرا دولت اصرار بر ثبات قیمت های محصولات کشاورزی داشت و تولیدکنندگان نیز دستمزد ها را افزایش چندانی نداند. ولذا با قیمت های فعلی روستائیان ترجیح می دهند کار نکنند. این امر درضورتی که ادامه پیدا نماید وفرهنگ کار و تولید در روستا کم شود  باعث ضررهای جبران ناپذیری خواهد شد . این مقوله باید از سوی سیاست گذاران مورد توچه ویژه ای قرار بگیرد.

ممکن است در نگاه اول این طور استنباط شود که بهرحال منافع پرداخت نقدی یارانه ها در روستا ها بیشتر از اثرات منفی است. اما یک نکته منفی در این طرح ممکن است تمام نکات مثبت آنرا از بین ببرد. بد نیست در این نوشتار به حکومت حضرت سلیمان اشاره ای داشته باشیم که  براساس ایات قرانی درجامعه سلیمانی تمام رفاه دنیوی برای مردم فراهم شده بود وبازتاب این رفاه نیز این بود که هیچ کس به حکومت اعتراضی نداشت و سطح رضایت اجتماعی نیز در سطح عالی بود زیرا هرچه می خواستند برای شان تامین گردیده بود .اما یکی از نقص های که این جامعه را تهدید می کرد این بود که همه این مواهب محصول کار جن ,پرنده و عوامل طبیعی بود وهمین امر موجب شده بود فرهنگ کار و تلاش از بین برود . این باعث شده بود رضایت از حکومت موقتی باشد زیرا به مجرد این که خللی در امر رفاه ایجاد شد و حضرت سلیمان فوت نمود و جن و عفریت و وباد و پرنده آزاد شدند شیرازه آن کشور به آن عظمت ازهم گسیخت و از بین رفت. آری قرآن  یاد آوردی  میکند که جامعه ای را آرزوی داشته باشید که با فرهنگ کارو تلاش- به علاوه تقوای الهی- ایجاد شده باشد نه این که بر پایه  کار و تلاش دیگران و بدون  تقوای الهی باشد.(1)

پ.ن. این مقاله البته بصورت ناقص در روزنامه خراسان در 25/10/90 به چاپ رسید. اینجا و اینجا

1منبع: عبدالله مستحسن "حکومت سلیمانی و حکومت مهدوی"

 در سال گذشته در این پست اشاره شد که چرا فقط برای امام حسین (ع) اربعین گرفته میشود و گفته شد راز و رمز آن در زیارت عاشورا و اربعین نهفته است. امام حسن عسکری(ع) یکی از نشانه های مومن را خواندن زیارت اربعین می فرمایند. در زیارت اربعین زائر عاشورا خود را به خدا عرضه می کند که من شرایط عاشورایی شدن را پیدا نمودم و با اطمینان خدا را به شهادت می طلبد و بعد از چند سلام به امام حسین (ع) زائر اربعین به شهادت می گیرد خدا را بر تحولات بدست آمده. سلام های که در زیارت اربعین است متفاوت از سلام های زیارت عاشورا است . در زیارت عاشورا سلام ها با انتساب امام(ع) به خاندان عصمت و طهارت و وحی آغاز می شود ؛ در زیارت اربعین با ذکر صفات امام(ع) آغاز می شود . درآن جا نسب نقش  اصلی را دارد ولی در اینجا صفت حرف اول را می زند." السَّلامُ عَلى وَلِىِّ اللَّهِ وَحَبیبِهِ اَلسَّلامُ عَلى خَلیلِ اللَّهِ وَنَجیبِهِ اَلسَّلامُ عَلى صَفِىِّ اللَّهِ وَابْنِ صَفِیِّهِ اَلسَّلامُ عَلىَ الْحُسَیْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهیدِ اَلسَّلامُ على اَسیرِ الْکُرُباتِ وَقَتیلِ الْعَبَراتِ" پس از این سلام شهادت ها آغاز می شود"اللّهُمَّ اِنّى اَشْهَدُ اَنَّهُ وَلِیُّکَ وَابْنُ وَلِیِّکَ وَصَفِیُّکَ وَابْنُ صَفِیِّکَ الْفاَّئِزُ بِکَرامَتِکَ اَکْرَمْتَهُ بِالشَّهادَةِ وَحَبَوْتَهُبِالسَّعادَةِ وَاَجْتَبَیْتَهُ بِطیبِ الْوِلادَةِ وَجَعَلْتَهُ سَیِّداً مِنَ السّادَةِ وَ قآئِداً مِنَ الْقادَةِ وَذآئِداً مِنْ الْذادَةِ وَاَعْطَیْتَهُ مَواریثَ الاَْنْبِیاَّءِ وَجَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلى خَلْقِکَ مِنَ الاَْوْصِیاَّءِ....." نکته جالب این است که اولین سلام اربعین به مقام ولایت است و اولین شهادت او هم به ولایت امام(ع) است. با اینکه زائر به مقام ولایت و مقام صفی بودن امام سلام کرده و آن را پذیرفته است . اما با این شهادت ها صداقت خود را کامل می کند او در این شهادتها اخلاص خود را به میدان می اورد و زائر با این شهادت ها که یکی پس از دیگری می دهد وجود خود را ضامن و مسئول صدق گفتارش می کند.در عاشورا منتظری که می خواهد عاشورایی شود با چله نشینی ؛ تمرین  عاشورایی شدن می کند ولی در اربعین عاشورایی منتظر ؛ خود را به امام عرصه می کند و با اعلام آمادگی همه جانبه خود , انتظار ظهور و رجعت می کشد. می توان به طور خلاصه بیان کرد کار امام حسین(ع) نمایش سیره جد و پدر خود بود کار امام زمان(عج) تحقق آن است و اربعین روز آماده شدن برای تحقق آن وعده است.