مطلب زیر را در روزنامه خراسان در تاریخ 17/7/87چاپ شد و امروز به مناسبت روز جهانی فقر منتشر می کنم

روز حسرت افسانه بایگان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

امسال در ماه مبارک رمضان سیمای جمهوری اسلامی مثل سنت چند ساله بعد از افطار مجموعه های تلویزیونی را تهیه نمود تا مردم را پای این جعبه جادویی بنشاند. این سریال ها  انتقاداتی را در پی داشت که بیشترین آنها متوجه سریال بزنگاه به کارگردانی رضا عطاران بود. مهمترین بحثها در مورد بزنگاه  این بود که این سریال بد آموزی دارد و در آن از کلمات نامناسب و رکیک استفاده می شود و مساله اعتیاد در آن یک مساله عادی در زندگی جلوه می کند و قبح کارهای زشت از بین می رود. اما دیدگاه من به سریال ها امسال   این است  که در این مجموعه ها از سوی تحقیر  فقرا و  واز سوی دیگر ارج نهادن به ثروتمندان  است.  

داستان سریال بزنگاه در یک خانواده فقیر اتفاق می افتد . خانواده ای که برای خرج و مخارج مراسم ترحیم پدر خانواده مجبورند با هم دعوا کنند. اما در سریال روز حسرت داستان در یک خانواده ثروتمند و متمول است که  جاج رضا معاملات میلیاردی انجام می دهد خانه ای دارد که بیشتر شبیه پارک است تا منزل مسکونی .

در خانواده فقیر سریال بزنگاه از اخلاقیات خبری نیست. یکی از اعضای خانواده معتاد است و دیگری نیز دوست دارد گاهی مصرف کند. ابتدایی ترین اصول اخلاقی در این خانواده فقیر رعایت نمی شود همه می خواهند سر هم کلاه بگذارند و بی ادبی در اوج است. البته این بی ادبی ها  وبی اخلاقی ها مایه طنز سریال هم شده است. از ارزشها نیز در این خانواده خبری نیست.

در آن سوی؛ در سریال روز حسرت حاج رضا و خانمش (دو شخصیت اصلی داستان) در اوج معنویت و اخلاق قرار دارند. خانم خانه(نرجس) آنقدر در اوج قرار می گیرد که به مکاشفه می رسد . حاج رضا حاضر نیست  پول شبهه ناک قرض بگیرد با اینکه گرفتار است و به آن پول نیاز دارد. معصومه چنان ارتباطی با خدا پیدا کرده است که می گویید در صورتی که بخواهم خدا مرا می برد و وقتی به آن می رسد که وقت رفتن است نیز از دنیا می رود.

در اینکه ممکن است این امور در یک خانواده فقیر و یک خانواده ثروتمند اتفاق بیافتد بحثی نیست همه امور برای همه امکان پذیر است . اما اینکه این دو سریال در یک زمان بخش می شود این مساله را تداعی می کنند که خانواده سریال بزنگاه  نمونه خانواده های فقیر است و  خانواده روز حسرت مصداق خانواده های ثروتمند و متمول.

مرجانه گلچین و رضا عطاران در بزنگاه