چند روز پیش مردم ایران دوازدهمین یارانه نقدی را دریافت نمودند در مورد اثرات این یارانه پرداختی در زندگی مردم نظرات گوناگون ومتفاوتی ارائه شده است.اما من در این مقوله بخاطر حوزه کاری – که انجام می دهم  به اثرات کوتاه مدت یارنه پرداختی در روستا ها می پردازم . روش تحقیق از نوع مشاهده و مصاحبه در بعضی از روستاهای استان خراسان رضوی است.

1-    اولین اثرات این یارانه ها نقدی  در این مدت در روستا  افزایش رضایت اجتماعی در بین مردم روستاها است . زیرا اولا برای اولین بار از زمان کشف نفت  این اتفاق افتاده است که مردم از پول نفت بصورت مستقیم متنفع می شوند. ثانیا احتمالا برای اولین بار است که مردم شهر و روستا از امری بصورت یکسان استفاده می نمایند. ثالثا مردم روستا از مردم شهرها مصرف کمتری خصوصا  از حاملهای انرژی  دارند ودارای  بعد خانواربالاتری نیزهستند   ولذا از این یارانه نقدی سود بیشتری نسبت به مردم شهرها می برند. این عوامل باعث شده است که سطح رضایت اجتماعی در بین روستایئان افزایش پیدا نمایید.

2-     در سالهای اخیر خشکسالی های هر ساله باعث شده است که روستائیان  فشار اقتصادی زیادی را تحمل نمایید و همین امر باعث مهاجرت روستایان به شهر ها شده بود اما  پرداخت یارانه نقدی باعث شده است از این فشار کاسته شود ولذا این امر در کنار سایر عوامل باعث کند شدن مهاجرت روستایئان در سال اخیر شده است.

3-    در روستا ها افراد بدون درآمد ی وجود دارند که تنها مستمری آنها از کمیته امام خمینی است  که مبلغ کمی را دریافت می کردند و سایر نهادها خیریه  برخلاف شهرها معمولا در روستاها وجود ندارند. ولذا  پرداخت یارانه نقدی باعث ایجاد درامد مستمر و عزت نفس برای آنها شده است.

4-    بعضی از فعالیتهای کشاورزی مانند گاوداری های شیری و گوشتی با قیمتهای فعلی توجیه اقتصادی مخصوصا در واحدهای روستایی ندارد ودر بعضی از روستاها این واحدها تعطیل و یا رو به تعطیلی هستند که باعث کاهش تولید؛ کاهش اشتغال مولد و درآمد پایدار و هدررفتن سرمایه گذاری ها انجام شده خواهد شد.

5-    پرداخت یارانه نقدی باعث شده است انگیزه کار در بین روستا نشین کم شود و بعضی از روستائیان  بیکاری اختیاری را انتخاب نموده اند و روستا که یک بنگاه اقتصادی و تولیدی محسوب می شود در کمبود نیروی کار قرار گرفته است .  بطوری که امسال بعضی از کشاورزان به علت کمبود نیروی کار حداقل نتوانستند محصول را در موقع مقرر برداشت نمایند و دچار ضررهای اقتصادی گردند. این اتفاق از نظر افتصاد نیروی کار امری قابل پیش بینی بود. زیرا دولت اصرار بر ثبات قیمت های محصولات کشاورزی داشت و تولیدکنندگان نیز دستمزد ها را افزایش چندانی نداند. ولذا با قیمت های فعلی روستائیان ترجیح می دهند کار نکنند. این امر درضورتی که ادامه پیدا نماید وفرهنگ کار و تولید در روستا کم شود  باعث ضررهای جبران ناپذیری خواهد شد . این مقوله باید از سوی سیاست گذاران مورد توچه ویژه ای قرار بگیرد.

ممکن است در نگاه اول این طور استنباط شود که بهرحال منافع پرداخت نقدی یارانه ها در روستا ها بیشتر از اثرات منفی است. اما یک نکته منفی در این طرح ممکن است تمام نکات مثبت آنرا از بین ببرد. بد نیست در این نوشتار به حکومت حضرت سلیمان اشاره ای داشته باشیم که  براساس ایات قرانی درجامعه سلیمانی تمام رفاه دنیوی برای مردم فراهم شده بود وبازتاب این رفاه نیز این بود که هیچ کس به حکومت اعتراضی نداشت و سطح رضایت اجتماعی نیز در سطح عالی بود زیرا هرچه می خواستند برای شان تامین گردیده بود .اما یکی از نقص های که این جامعه را تهدید می کرد این بود که همه این مواهب محصول کار جن ,پرنده و عوامل طبیعی بود وهمین امر موجب شده بود فرهنگ کار و تلاش از بین برود . این باعث شده بود رضایت از حکومت موقتی باشد زیرا به مجرد این که خللی در امر رفاه ایجاد شد و حضرت سلیمان فوت نمود و جن و عفریت و وباد و پرنده آزاد شدند شیرازه آن کشور به آن عظمت ازهم گسیخت و از بین رفت. آری قرآن  یاد آوردی  میکند که جامعه ای را آرزوی داشته باشید که با فرهنگ کارو تلاش- به علاوه تقوای الهی- ایجاد شده باشد نه این که بر پایه  کار و تلاش دیگران و بدون  تقوای الهی باشد.(1)

پ.ن. این مقاله البته بصورت ناقص در روزنامه خراسان در 25/10/90 به چاپ رسید. اینجا و اینجا

1منبع: عبدالله مستحسن "حکومت سلیمانی و حکومت مهدوی"