بسمِ اللهِ الرَّحمانِ الرَّحیمِ

 

إِنَّما یَعْمُرُ مَساجِدَ اللهِ مَنْ آمَنَ بِاللهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّکاةَ وَ لَمْ یَخْشَ إِلَّا اللهَ فَعَسى أُولئِکَ أَنْ یَکُونُوا مِنَ الْمُهْتَدینَ ( توبه - 18) مساجد خدا را تنها کسانى آباد مى‏کنند که به خدا و روز بازپسین ایمان آورده و نماز برپا داشته و زکات داده و جز از خدا نترسیده‏اند پس امید است که اینان از راه‏یافتگان باشند 

 

چندی پیش درخبرها آمده بود شهرداری مشهد در اقدامی شایسته تقدیر طرح  ساخت 110 مسجد را در شهر مشهد شروع نمود. خبری که در میان اخبار سیاسی و اقتصادی این روز ها گم شد. اقدامی که هرچند بسیار دیر شروع شد اما شایسته تقدیر بسیار است.

در فرهنگ اسلامی مسجد نیایشگاه و محل گردهمایی مسلمانان است ساختن مسجد نیز آنقدر در اسلام اهمیت داشته است که خدواند در قرآن کریم شرایط سازنده آنرا نیز بیان کرده است پیامبر گرامی اسلام (ص) خود پایه‌گذار  اولین مسجد است. مسجد، از نخستین نهادهایی است که در صدر اسلام و به هنگام هجرت رسول اکرم(ص) از مکه به مدینه شکل گرفت. همچنان‌ که مساجد در عصر نبوت پیامبر عظیم‌الشأن اسلام و ائمه معصوم(ع) کارکردی فراتر از برگزاری مراسم عبادی داشته در اعصار بعد هم کم و بیش این رسالت را به دوش کشیده و کارکردی ویژه پیدا کرد. و هدف از ساختن مسجد نیز این بود  که علاوه بر عهده‌دار بودن نقش روحانی و معنوی، کانون فعالیت‌های اجتماعی مسلمانان نیز به شمار رود . این جامعیت  مسجد در گذشته  رنگ و بوی بیشتری داشت و همه امور مسلمین در ابعاد مختلف، از جمله عقاید و فعالیت‌های فرهنگی، عبادی، سیاسی و اقتصادی در مساجد انجام می‌شد. اکنون نیز   شکل‌گیری مساجد از مصادیق بارز جامعه اسلامی است. نقش آفرینی مساجد در تمامی عرصه‌ها و شئون جامعه اسلامی، سبب توسعه و گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی بوده است. و این نقش در جریان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس کاملا مشهود بود.

متاسفانه پس از انقلاب اسلامی ساخت مسجد مظلوم واقع شد و حتی ساختن مسجداز سوی برخی کم ارزش قلمداد می شدبطوری که اگر کسی می خواست مسجد بسازد با مخالفت عده ای روبرو می شد. ضرب المثلی هم پا به عرضه گذاشت "چراغی که به خانه روا است به مسجد حرام است "  و با این کار مردم را از ساخت مسجد منصرف می نومدند  به یاد دارم در دانشگاهی قرار بود مسجد ساخته شود عده ای می گفتند چرا مسجد ؟ و چرا سالن دیگری نمی سازید؟ اینجا که سالن همایش ندارد و...  دولت و شهرداری ها هر بنایی را  ساختن (مثل سینما ؛ سالن تاتر؛ فرهنگ سرا) اما وقتی پای ساخت مسجد به میان می آمد گرفتن انواع عوراض و پروانه را قانونی قلمداد می کردند تا جایی که بعضی از خیرین از ساخت مسجد منصرف می شدند. شهر ها بزرگ و بزرگتر می شد اما تعداد مساجد افزایشی نداشت تا اینکه مجلس شورای اسلامی در قانون برنامه پنجم در فصل اول – فرهنگ اسلامی – ایرانی به این موضوع اشاره نمود :

ماده-5

به منظور توسعه فضاهای مذهبی و فرهنگی و بهره گیری از بقاع متبرکه، گلزار شهدا و اماکن مذهبی و تثبیت جایگاه مسجد به‌عنوان اصلی‌ترین پایگاه عبادی و تربیتی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی اقدامات زیر انجام می‌شود:

الف- وزارت مسکن و شهرسازی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و شهرداری‌ها موظفند در طراحی و اجرا طرحهای جامع تفصیلی شهری و هادی روستایی و شهرکهای جدیدالاحداث، اراضی مناسبی را برای احداث مسجد و خانه عالم پیش‌بینی و پس از آماده‌سازی ، بدون دریافت هزینه و با حفظ مالکیت عمومی و دولتی در اختیار متقاضیان احداث مساجد قرار دهند

ب - مالکان اماکن تجاری و اداری و خدماتی جدید الاحداث موظفند نمازخانه مناسبی را در اماکن مذکور احداث نمایند. تایید نقشه مجتمع های مذکور منوط به پیش بینی محل مناسب برای نمازخانه بر اساس دستورالعمل ابلاغی شورایعالی معماری و شهرسازی است.

ج- سازمان جنگلها و مراتع کشور و شهرداری‌ها موظفند نسبت به احداث یا اختصاص فضای کافی و مناسب برای مسجد یا نمازخانه در پارکهای ملی و بوستانهای شهری اقدام نمایند.

د- کلیه دستگاههای اجرائی، مراکز آموزشی، بیمارستانها و مراکز درمانی، مجموعه‌های ورزشی، مجتمع‌های رفاهی، تفریحی و مجتمع‌های تجاری اعم از دولتی یا غیردولتی، موظفند نسبت به احداث یا اختصاص و نگهداری فضای کافی و مناسب برای مسجد یا نمازخانه اقدام نمایند.

ه-  وزارتخانه‌های راه و ترابری و نفت موظفند نسبت به احداث مسجد و نمازخانه در پایانه‌های مسافری و جایگاه های عرضه سوخت بین شهری اقدام و نسبت به نگهداری و مدیریت مساجد و نمازخانه‌های مذکور از طریق بخش غیردولتی اقدام نمایند.

و- به منظور ارتقاء کارکرد فرهنگ و هنر مساجد، برقراری عدالت فرهنگ و ترویج فرهنگ اسلامی و جذب جوانان و نوجوانان به مساجد، ‌وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است ترتیبی اتخاذ نماید تا پایان برنامه پنجم حداقل یک چهارم مساجد شهری و روستاهای بالای هزار نفر جمعیت برخوردار از کانون فرهنگ و هنری باشند.

 

 اما این قانون کمترین توجهی نشد دولت سفرهای استانی  بودجه ها و طرح های عمرانی  بی شماری تصویب نمود اما به این قانون توجه نکرد. بودجه های فرهنگی بسیاری تصویب شد اما از توجه به مساجد خبری نبود.

 اما اکنون که شهرداری مشهد مقدس با همت خیّران، احداث 110 مسجد محلی در مشهد نهضت مسجد سازی در پایتخت معنوی ایران را شروع کرده است لازم است از این اقدام شهرداری مشهد تقدیر گردد.