طراح اصلي حساب ذخيره ارزي مرحوم دكترحسين عظيمي اقتصاد دان برجسته كشورمان بود كه اين ايده را ايشان در سال هاي دهه 60 وقتي كه در سازمان برنامه و بودجه (وقت) مشغول بودند ارايه كرده بودند. اما اينجانب اين ايده را در كلاس اقتصاد ايران سال 69 از ايشان شنيدم.

دکتر عظيمی وقتي در اقتصاد ايران به بحث برنامه ريزي در كشور رسيده بودند مي گفتند : چون عمده درآمد دولت از پول نفت است  و لذا  برنامه ريزي  عمراني  در ايران وابسته به در آمد نفت است .ما در قانون بودجه براساس يك  قيمت نقت درآمدي را پيش بيني مي كنيم  و آنگاه براساس آن در آمد براي كشور برنامه عمراني تعريف مي كنيم. از طرفي قيمت نفت متغيري است كه در خارج از مرزها تعيين مي شود و نقش ما در تعيين قيمت آن بسيار اندك است .همچنين قيمت نفت به علت عوامل متعددي داراي نوسانات زيادي است. ولذا درآمد نفت خيلي قابل پيش بيني نيست  و اين در آمد متغير باعث مي شود كه هميشه برنامه هاي عمراني با احتمال زياد دچار شكست شوند. چون براساس درآمد نفت پروژه تعريف شده است و وقتي درآمد كاهش پيدا كرد پروژه بايد تعطيل شود  و صدمات زيادي از اين كميود اعتبار و تعطيلي كارها به كشور وارد ميشود.  همچنين وقتي درآمد بيشتر از پيش بيني شد چون اين درآمد بدون برنامه بوده لذا بدون برنامه هم هزينه مي شود و در واقع حيف وميل مي شود . لذا پيشنهاد مي شود كه دولت صندوقي را به نام صندوق ذخيره ارزي تاسيس نماييد كه كار اين صندوق اين باشد كه درآمد پايداري را براي كشور ايجاد كند .سالهاي كه درآمد اضافي است در اين صندوق گذاشته شود و از خرج بدون برنامه آن جلوگيري شود تا در سالهاي كه درآمد كاهش پيدا مي كند اين پروژه ها تعطيل نشود. و در واقع كار اصلي اين صندوق ايجاد  ثبات در برنامه ريزي كشور بايد باشد.

بهرحال اين ايده مرحوم دكتر عظيمي در دولت آقاي رفسنجاني شكل نگرفت و در دولت آقاي خاتمي  تحقق پيدا كرد ودر دولت نهم شكل آن بصورت فعلي درآمده است كه با ايده آن مرحوم تفاوت محووي دارد.

عکس:سایت دکتر عظیمی