سینمای دفاع مقدس و ضرورت توجه به دانش نظامی


سینمای دفاع مقدس با فراز و نشیب هایبسیاری، کوشیده است چهره ای از دفاع مقدس ارائه دهد. در این خصوص بیشترفیلم هایی که مستقیم به دفاع مقدس پرداخته اند، نه در جذب مخاطب موفقبوده اند و نه در کیفیت. اکثر آن ها دچار نوعی داستان سرایی غیرواقعی شده وحتی بعضی به سمت فیلم های وسترنی نیز پیش رفته اند. این آثار تنها نامی ازدفاع مقدس را یدک می کشیدند و از ارزش های دفاع مقدس تهی بوده اند. فیلم هایی که به حاشیه های دفاع مقدس پرداخته اند، هم در جذب مخاطب و همکیفیت موفق تر بوده اند. مانند فیلم های «از کرخه تا راین»، «آژانسشیشه ای»، «اخراجی ها» و... بعضی از فیلم ها هم نوآوری های خوبی داشته اندمانند «در چشم باد». اما می توان گفت در اکثر آثار دفاع مقدس، به نقش دانشنظامی و اطلاعات جنگی کمتر توجه شده است. در اکثر فیلم ها متاسفانه نوعیبی تدبیری و بی سامانی در جنگ دیده می شود. به راستی آیا در دفاع مقدس اینگونه بی تدبیری و بی دانشی حاکم بوده است؟

در اکثر آثار دفاع مقدس خصوصا فیلم ها، دشمن را آن چنان زبون و ترسو نشانمی دهند که هر انسانی احساس می کند پیروزی بر این دشمن، کاری چندان مشکلنبوده است. بسیجیان هم در عملیات جنگی بدون هیچ گونه برنامه ریزی صرفا باسر دادن یک شعار حمله می کردند و سنگرهای دشمن را تسخیر می کردند. غافل ازاین که پیروزی در عملیات جنگی علاوه بر لطف خداوند و...، نیاز بهبرنامه ریزی های بسیار دقیقی داشت که به مدد دانش نظامی و اطلاعات گردآوریشده انجام می شد. ماه ها قبل از عملیات می بایست برای انجام آن، اطلاعاتگردآوری و جوانب آن بررسی می شد که کار بسیار مشکلی هم بود. تمام تحرکاتدشمن، رفت و آمدها -حتی مقدار غذای توزیع شده- در منطقه دیده بانی- دردکل های ۸۰ متری- باید رصد می شد. نصب و راه اندازی دکل ها با انجام گشت وشناسایی و راهکارهای آن باید بررسی می شد. مکالمات شنود می شد. ترتیبنیروهای دشمن مشخص می شد. این که چه نیروهایی در منطقه وجود دارد خصوصیاتآن ها و فرماندهان چیست و در صورت عملیات، چه نیروهایی با چه خصوصیاتی و ازکجا به منطقه خواهند آمد. در عقبه دشمن، نیروهایی مستقر می  شدند کهماه ها در یک مخفی گاه می ماندند. اقلیم و هواشناسی و تغییرات آن بررسیمی شد (به طور مثال از ماه ها قبل تمام جزر و مد آب اروند در عملیات والفجر۸ثبت شده بود، تا بهترین زمان از نظر آرام بودن اروند انتخاب شود). حتیبا انجام عملیات ایذایی دشمن را فریب می دادند. به روز کردن عکس های هوایی،تهیه نقشه نمودار کالک و.... . تمام این اطلاعات می بایست تجزیه و تحلیلمی شد، تا عملیاتی طراحی شود. چنان چه امروز به آن اسناد- که خوشبختانهبخشی از آن باقی است- رجوع شود آن اطلاعات و تدبیرها نشان می دهد که دشمنچگونه ۲۴ ساعته رصد می شد، تا دفاعی مقدس رقم بخورد.این موارد نشان می دهدکه در دوران دفاع مقدس دانش و اطلاعات نظامی، به صورت تمام و کمال انجاممی شده است، تا افتخاراتی در جنگ کسب شود. اما از آن جا که رزمندگان اسلام وخصوصا فرماندهان آن، همه توفیقات را از خداوند متعال می دانستند و براساس «و ما رمیت اذ رمیت و لکن ا... رمی» انجام پیروزی را از خود نمی دانستند. همچنین به سبب محرمانه بودن این اقدامات، به این مقوله کمتر توجه شده است. اما اکنون که سال ها از آن دوران می گذرد لازم است به این نقش در آثارسینمایی دفاع مقدس نیز توجه شود و کسانی که تاریخ دفاع مقدس را می نگارنداز آن غافل نشوند.

 

این مطلب در روزنامه خراسان در تاریخ 7/7/89 به چاپ رسید . 1-اینجا و2- اینجا است

 

 

/ 2 نظر / 12 بازدید
میثم

سلام جناب محدث من نمی دونم نویسنده مقاله کی بوده ولی آوردن فیلم گیشه ای اخراجی ها که از نظر من توی دفاع مقدس هیچ چیزی برای گفتن نداره و کلا فاقد محتواست در کنار آثار بزرگی مثل از کرخه تا راین و آژانس شیشه ای واقعا یا کم لطفی بوده یا بی سوادی یا عدم آگاهی از جنگ.

میثم

جناب محدث سلام . شرمندم من قصد بدی نداشتم . بله شما درست می فرمایید اخراجی ها مشتری زیادی رو جذب کرد و قطعا لقب گیشه ای برازندشه ولی اگه یه مروری روی طیف طرفدارای این فیلم بشه میبینید اکثرا افرادی هستند که از فرهنگ جنگ و جبهه دورن و تنها این فیلم با لودگی هاش اونا رو جذب کرده. غالب اینگونه تماشاچی ها در حین تماشای فیلم دردی حس نمیکنن جنگ و آنچه بر سر وطن اومد و درک نمی کنن و فقط به تیکه های نا مانوس و کاملا تکراری که بازیگران به کار می برن می خندند. شما فرموده بودید هم از نظر مخاطب هم از نظر کیفیت : خوب کیفیت فیلم رو که عرض کردم خدممتون مخاطبش هم هر چند زیاد ولی باز قدمی در فرهنگ سازی جنگ و جبهه نبود.